PATRON SZKOŁY

ADAM MICKIEWICZ - ur. 24 XII 1798 w Zaosiu koło Nowogródka, zmarł 26 XI 1855 w Stambule. W latach 1815-1819 studiował na uniwersytecie w Wilnie, tam w 1817 był współzałożycielem Towarzystwa Filomatów. Od roku 1819-1923 był nauczycielem w szkole powiatowej w Kownie; w wyniku wykrycia stowarzyszeń młodzieżowych został uwięziony i skazany w roku 1824 na osiedlenie w głębi Rosji. W latach 1824 -1829 przebywał w Petersburgu, Odessie, Moskwie, odbył też podróż na Krym (1825); otoczony już sławą wielkiego poety wszedł w środowisko literackie i intelektualne (A.S. Puszkin, N.A. Polewoj, P.A. Wiaziemski, związki z dekabrystami). W okresie od 1829 roku do 1830 podróżował po Niemczech, Włoszech i Szwajcarii; a po nieudanej próbie przedostania się do powstania listopadowego dołączył do uchodĽców powstańczych w DreĽnie. W roku 1832 osiadł w Paryżu (1834 ożenił się z córką M. Szymanowskiej, Celiną); nie opowiadając się za żadnym ze stronnictw rozwijał wśród emigracji polskiej żywą działalność polityczną i publicystyczną W roku 1833 został redaktorem Pielgrzyma Polskiego, a w latach 183940 profesorem literatury łacińskiej na uniwersytecie w Lozannie, potem w 1840 objął nowo utworzoną katedrę literatury słowiańskiej w Collge de France w Paryżu. Od 1841 związany z A. Towiańskim, był przywódcą Koła towiańczyków w Paryżu; w obliczu rodzącej się Wiosny Ludów stał się rzecznikiem radykalnych idei społecznych. W 1848 roku utworzył we Włoszech legion polski (Legion Mickiewicza); a w 1849 roku został współzałożycielem i redaktorem Trybuny Ludów. Od 1852 roku pracował w Bibliotece Arsenału. Zzmarł (prawdopodobnie na cholerę) w Stambule, w trakcie formowania oddziałów polskich mających wziąć udział w wojnie krymskiej przeciw Rosji. W początkach swej twórczości był kontynuatorem. klasycyzmu, potem stał się czołowym twórcą romantyzmu polskiego, wyraziwszy najpełniej i najwcześniej dążenia i idee generacji romantyków. W słynnej Odzie do młodości (1820, wyd. 1827) zawarł wizję odnowy starego, zmurszałego świata przez solidarny wysiłek młodych. Oschłemu racjonalizmowi (symbolizowanemu ironicznie przez mędrca szkiełko i oko) przeciwstawił czucie i wiarę, mogące objawić niedostępną dla rozumu duchową naturę świata (Romantyczność). Spełnieniem tego programu poetyckiego był zwrot do wyobraĽni i wierzeń ludu jako Ľródła prawdziwej poezji, a zarazem odczucia ładu moralnego i sensu życia (w cyklu Ballad i romansów 1822), złączony z gwałtownym protestem przeciw konformizmowi moralnemu i politycznemu (wyrażonym w postawie bohaterki poematu hist. Grażyna 1823) i typowo romantycznym buntem jednostki wobec świata, przeciw konwencjom oraz przesądom społ. niweczącym osobiste szczęście (Gustaw w IV części Dziadów). Syntezę tej problematyki zawierają część II i IV poematu Dziady (1823), opartego na ludowym obrzędzie święta zmarłych. W pisanych już na wygnaniu Sonetach krymskich (1826) motyw tragicznego rozdarcia i osamotnienia łączy się z wizją dzikiej, orientalnej przyrody. Odczucie konfliktu między koniecznością spiskowego działania i iluzjami legalności znalazło wyraz w tragicznych losach Konrada Wallenroda, tytułowego bohatera powieści poetyckiej z dziejów walk Litwinów z Krzyżakami (wyd. 1828). W Dziadów części III (1832) nad obrazem tragicznych losów pokolenia romantyków (ośr. akcji jest uwięzienie filomatów) i gwałtownym oskarżeniem ówczesnej elity narodu o oportunizm i służalczość (Salon Warszawski, Bal u Senatora) góruje problematyka historiozoficzna, będąca próbą interpretacji klęski Polski w powstaniu listopadowym w duchu romant. mesjanizmu; buntowi Konrada, występującego w Wielkiej Improwizacji przeciw Bogu, przeciwstawił Mickiewicz pokorę i mesjanistyczne widzenie księdza Piotra. W poemacie Pan Tadeusz, czyli Ostatni zajazd na Litwie (1834) zawarł wizję ginącego świata szlacheckiego, przepojoną liryzmem i tęsknotą za krajem lat dziecinnych; ukazał także kształtowanie się nowego społeczeństwa nowoż. Polski (m.in. na przykładzie przemiany sarmackiego warchoła Jacka Soplicy w emisariusza Legionów pol., księdza Robaka). Ponadto Mickiewicz był autorem liryków miłosnych . (m.in. cykl liryków lozańskich), pisanych z myślą o emigrantach; przypowieści moralno-politycznych Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego (1832), dramatów hist. w języku francuskim Konfederaci barscy i Jakub Jasiński..., przekładów, m.in. utworów G. Byrona (Giaur), nowatorskich ujęć dziejów literatur słow., publicystyki (Trybuna Ludów 1956). Twórczość Mickiewicza wywarła ogromny wpływ na rozwój literatury polskiej i jest do dziś żywym Ľródłem inspiracji artystycznej i ideowej.